Septorioza: jakie są objawy?

Liczne małe, okrągłe plamki poniżej 3 mm z szarym lub jasnobrązowym środkiem i ciemnobrązową obwódką, czasem z żółtą otoczką; zaczynają się na najniższych, najstarszych liściach. Drobne czarne kropki (piknidia) w środku plamek, widoczne przez lupę. Liście z plamkami żółkną i zamierają, a choroba przesuwa się w górę rośliny; plamki pojawiają się też na łodygach i ogonkach liściowych, rzadko na owocach. Pomidor, seler, pietruszka i chryzantema mają własne gatunki Septoria, które nie przechodzą między tymi roślinami.

Septorioza: jak zwalczać?

Zwalczanie ekologiczne: Usuwaj liście z plamkami, gdy tylko je zauważysz, a pod koniec sezonu wszystkie porażone części roślin. Fungicyd miedziowy dopuszczony w uprawie ekologicznej, stosowany wcześnie, przy pierwszych plamkach; spowalnia rozprzestrzenianie, ale nie leczy porażonych liści. Zwalczanie chemiczne: Chlorotalonil tam, gdzie jest dopuszczony w ogrodach przydomowych (np. w USA; nie jest dopuszczony w UE ani w Wielkiej Brytanii); chroni tylko zdrowe liście, więc zacznij, zanim choroba się rozprzestrzeni, i przestrzegaj etykiety. Na chryzantemach i innych roślinach ozdobnych — fungicyd z tebukonazolem + trifloksystrobiną zarejestrowany przeciw plamistościom liści; przestrzegaj etykiety.

Septorioza: jak zapobiegać?

Nie uprawiaj tej samej rośliny w tym samym miejscu przez co najmniej 2 lata i usuwaj resztki roślin oraz chwasty z rodziny psiankowatych, na których przeżywa grzyb. Podpieraj rośliny i zachowuj odstępy, po zawiązaniu owoców usuwaj najniższe liście pomidorów, ściółkuj przeciw rozpryskom i podlewaj u podstawy. Nie dotykaj roślin, gdy liście są mokre — ludzie i narzędzia przenoszą zarodniki. Seler — grzyb przenosi się z nasionami; używaj nasion zaprawionych gorącą wodą (48 °C przez 30 minut) i usuwaj stare resztki selera.

Septorioza: jak rozpoznać i zwalczać

Choroba

Septorioza: choroba roślin. Dotyczy: pomidor, seler korzeniowy, seler naciowy, pietruszka i jeszcze 2 rośliny. Liczne małe, okrągłe plamki poniżej 3 mm z szarym lub jasnobrązowym środkiem i ciemnobrązową obwódką, czasem z żółtą otoczką; zaczynają się na najniższych, najstarszych liściach.

Sprawdzono ze źródłami: 2 października 2026

W skrócie

Rodzaj	Choroba
Pilność	średnia — plan zabiegów zaczyna się następnego dnia
Rośliny, których dotyczy	6
Rodziny roślin	Apiaceae, Asteraceae, Cornaceae, Solanaceae
Opisane objawy	4
Metody zwalczania	ekologiczne i chemiczne (2 zabiegi ekologiczne, 2 chemiczne)
Sposoby zapobiegania	4
Źródła	11

Septorioza: objawy

Liczne małe, okrągłe plamki poniżej 3 mm z szarym lub jasnobrązowym środkiem i ciemnobrązową obwódką, czasem z żółtą otoczką; zaczynają się na najniższych, najstarszych liściach.
Drobne czarne kropki (piknidia) w środku plamek, widoczne przez lupę.
Liście z plamkami żółkną i zamierają, a choroba przesuwa się w górę rośliny; plamki pojawiają się też na łodygach i ogonkach liściowych, rzadko na owocach.
Pomidor, seler, pietruszka i chryzantema mają własne gatunki Septoria, które nie przechodzą między tymi roślinami.

Septorioza: zwalczanie

Zwalczanie ekologiczne

Usuwaj liście z plamkami, gdy tylko je zauważysz, a pod koniec sezonu wszystkie porażone części roślin.
Fungicyd miedziowy dopuszczony w uprawie ekologicznej, stosowany wcześnie, przy pierwszych plamkach; spowalnia rozprzestrzenianie, ale nie leczy porażonych liści.

Zwalczanie chemiczne

Chlorotalonil tam, gdzie jest dopuszczony w ogrodach przydomowych (np. w USA; nie jest dopuszczony w UE ani w Wielkiej Brytanii); chroni tylko zdrowe liście, więc zacznij, zanim choroba się rozprzestrzeni, i przestrzegaj etykiety.
Na chryzantemach i innych roślinach ozdobnych — fungicyd z tebukonazolem + trifloksystrobiną zarejestrowany przeciw plamistościom liści; przestrzegaj etykiety.

Informacje poglądowe, bez gwarancji. Przeczytaj etykietę każdego środka i stosuj się do niej: dawka, bezpieczeństwo i okres karencji przed zbiorem.

Septorioza: zapobieganie

Nie uprawiaj tej samej rośliny w tym samym miejscu przez co najmniej 2 lata i usuwaj resztki roślin oraz chwasty z rodziny psiankowatych, na których przeżywa grzyb.
Podpieraj rośliny i zachowuj odstępy, po zawiązaniu owoców usuwaj najniższe liście pomidorów, ściółkuj przeciw rozpryskom i podlewaj u podstawy.
Nie dotykaj roślin, gdy liście są mokre — ludzie i narzędzia przenoszą zarodniki.
Seler — grzyb przenosi się z nasionami; używaj nasion zaprawionych gorącą wodą (48 °C przez 30 minut) i usuwaj stare resztki selera.

Septorioza: których roślin dotyczy?

Septorioza: 6 roślin na liście; wszystkie mają poradniki i należą do 4 rodzin.

Apiaceae

Szkodniki i choroby według roślin

Septorioza: co jeszcze atakuje te same rośliny?

Miniarki (Szkodnik, 5 wspólnych roślin): Kręte białe lub brązowe chodniki (miny) wewnątrz liścia, a na burakach, boćwinie, szpinaku i selerze duże blade plamy, które wkrótce brązowieją i stają się jak papier.
Zgnilizna twardzikowa (Choroba, 5 wspólnych roślin): Miękka, mokra zgnilizna na łodygach, często przy ziemi; rośliny nagle żółkną, więdną i się przewracają.
Połyśnica marchwianka (Szkodnik, 3 wspólne rośliny): Rdzawobrązowe blizny i chodniki opasujące korzenie palowe, przez co stają się niejadalne.
Szara pleśń (Choroba, 3 wspólne rośliny): Puszysty, szarobrązowy nalot na gnijących pąkach, kwiatach, liściach, łodygach lub owocach w wilgotną pogodę.
Niedobór boru (Niedobór, 2 wspólne rośliny): Puste łodygi i brązowiejące główki lub róże u kapusty, kalafiora i brokułu.
Roztocz szklarniowy (Szkodnik, 2 wspólne rośliny): Nowe liście są skręcone, stwardniałe i zdeformowane, z brązowiejącą spodnią stroną; roztocza są zbyt małe, by zobaczyć je bez powiększenia.

Źródła

Dane sprawdzone w tych źródłach.