Dynia: jak uprawiać
Cucurbita pepo · dynia olbrzymia, dynia zwyczajna
Dynia (Cucurbita pepo) — duże, wrażliwe na mróz płożące pnącze uprawiane dla owoców, które dojrzewają na roślinie do jesieni i przechowują się miesiącami. Potrzebuje ciepła, dużo wody i dużo miejsca. Dynia: najlepiej rośnie w pełnym słońcu, w glebie o pH 6–6,8. W okresie wzrostu podlewaj mniej więcej co 4 dni.

Dynia: kiedy siać?
Wysiej nasiona na rozsadę około 6 tygodni przed sadzeniem do gruntu.
Sadź do gruntu mniej więcej tydzień po ostatnim wiosennym przymrozku, gdy gleba się ogrzeje.
W nieogrzewanej szklarni wszystko przesuwa się o około trzy tygodnie wcześniej.
Pierwszy zbiór następuje około 110 dni po wschodach.
W skrócie
| Rodzaj | Warzywo |
|---|---|
| Nazwa łacińska | Cucurbita pepo |
| Rodzina | Cucurbitaceae |
| Inne nazwy | dynia olbrzymia, dynia zwyczajna |
| Materiał do sadzenia | nasiona |
| Jak zacząć | z rozsady lub siew prosto do gruntu |
| Długość życia | uprawiana przez jeden sezon |
| Pora sadzenia | wiosna |
| Światło | Pełne słońce |
| pH gleby | 6–6,8 |
| Mróz | nie znosi przymrozków |
| Gleba do siewu | od 18 °C |
| Kiełkowanie | 7 dni |
| Rozsada gotowa | 35 dni |
| Od wschodów do zbioru | 110 dni |
| Gdzie uprawiać | Szklarnia, Grunt |
Dynia: ile czasu od siewu do pierwszego zbioru?
Od siewu do pierwszego zbioru: około 117 dni (17 tygodni). Wschody pojawiają się po około 7 dni, rozsada jest gotowa do wysadzenia około 42. dnia, a pierwszy zbiór przychodzi około 75 dni po wysadzeniu.
- Kiełkowanie — 7 dni
- Rozsada — 35 dni
- W gruncie — 75 dni
| Etap | Dzień |
|---|---|
| Siew | 0 |
| Wschody | 7 |
| Rozsada gotowa do wysadzenia | 42 |
| Pierwszy zbiór | 117 |
Dni liczone są od dnia siewu lub posadzenia, według danych z karty rośliny. W nieogrzewanej szklarni kalendarz Greenly przyspiesza zbiór o około 10 %.
Dynia zajmuje 45. miejsce na 63 w naszym zestawieniu, od najszybszej uprawy do najwolniejszej. Obok na liście: kukurydza (110 dni), ziemniak (110 dni), melon (117 dni), pasternak (118 dni). Dni do zbioru: wszystkie warzywa, zioła i owoce jagodowe
Dynia: gdzie rośnie?
24 380 obserwacji rośliny w ogrodach, na polach i w naturze na całym świecie; większość zdjęć pochodzi z tych krajów: Francja, Stany Zjednoczone, Norwegia, Niemcy i Meksyk.
Dynia: pielęgnacja w kolejnych fazach wzrostu
Szklarnia
| Faza | Podlewanie | Temperatura | Nawożenie |
|---|---|---|---|
| Kiełkowanie | co 2 dni | 18…24 °C | — |
| Siewki | co 3 dni | — | — |
Grunt
| Faza | Podlewanie | Temperatura | Nawożenie |
|---|---|---|---|
| Kiełkowanie | co 2 dni | 18…24 °C | — |
| Siewki | co 3 dni | — | — |
| Wzrost | co 4 dni | — | azotowy, 21 dni od początku fazy |
| Kwitnienie | co 5 dni | — | — |
| Owocowanie | co 5 dni | — | — |
| Zbiór | co 7 dni | — | — |
Wskazówki uprawowe
Światło
Potrzebuje pełnego słońca w ciepłym miejscu osłoniętym od zimnych wiatrów.
Gleba
Żyzna, przepuszczalna gleba zatrzymująca wilgoć, z dużą ilością wkopanego kompostu; pH 6–6,8. Rośliny zaczynają zamierać po 48 godzinach w podmokłej glebie.
Pielęgnacja
Wysiewaj na głębokość 2,5 cm po ostatnim przymrozku, gdy gleba się nagrzeje, albo wysiewaj w domu do doniczek około sześciu tygodni przed wysadzeniem. Odmiany krzaczaste sadź co 90 cm, a płożące co 1,5 m. Na początku podawaj około 25 mm wody tygodniowo, a w miesiącu przed zbiorem do 50 mm tygodniowo, i nigdy nie dopuść do przesuszenia roślin po zawiązaniu owoców. Dokarmiaj pogłównie azotem, gdy pędy zaczną się płożyć, 3–4 tygodnie po posadzeniu, i nie przenawoź. Rośliny w pojemnikach lub uprawiane na olbrzymie owoce dostają co 10–14 dni nawóz płynny bogaty w potas, gdy owoce zaczynają rosnąć. Ścinaj owoce z co najmniej 10 cm szypułki przed pierwszym przymrozkiem.
Jak rozpoznać dojrzałość
- Skórka ma głęboki, jednolity kolor typowy dla odmiany, u większości pomarańczowy.
- Szypułka przy owocu zbrązowiała i zdrewniała (skorkowaciała) zamiast być zielona i mięsista.
- Skórka jest twarda i nie da się jej przebić paznokciem kciuka.
- Odcinaj dynię od pędu sekatorem lub nożem, zostawiając 8–10 cm szypułki, i zbierz ją przed silnym mrozem, bo dynia bez szypułki źle się przechowuje.
Dynia: szkodniki i choroby
Dynia: 10 zarejestrowanych problemów; każdy ma stronę z objawami, zwalczaniem i zapobieganiem.
Choroby
- Bakteryjne więdnięcie dyniowatych
- Mączniak rzekomy
- Mokra zgnilizna bakteryjna
- Werticylioza
- Wirus kędzierzawki liści
- Zgnilizna twardzikowa
Szkodniki
Warunki uprawy
Dynia: dobrzy i źli sąsiedzi na grządce
Każda para ma źródło i poziom dowodów: wiele porad o sąsiedztwie roślin to tradycja, nie nauka.
Dynia: co sadzić obok?
- Fasola szparagowa (powód praktyczny): Fasola i dynia dopełniają „trzy siostry”: fasola pnie się po kukurydzy, a dynia okrywa ziemię (Cornell). Doradztwo WSU nie znalazło przekonujących dowodów, że ta trójka plonuje lepiej niż osobne grządki — sadzi się ją dla oszczędności miejsca i z tradycji. Źródła: warren.cce.cornell.edu, pubs.extension.wsu.edu
- Kukurydza (powód praktyczny): Na grządce „trzech sióstr” szerokie liście dyni ocieniają glebę pod kukurydzą i hamują chwasty (Cornell Cooperative Extension). Model korzeni wykazał do 7% więcej pobranego azotanu w mieszance; w ogrodzie wzrost plonu nie jest dowiedziony (WSU). Źródła: warren.cce.cornell.edu, pmc.ncbi.nlm.nih.gov, pubs.extension.wsu.edu
Dynia: kiedy siać w twoim mieście?
Daty wyliczone na podstawie dziesięciu lat lokalnych danych o przymrozkach i temperaturze gleby; każde miasto ma własną stronę z pełnym planem.
| Miasto | Kraj | Sadzenie do gruntu |
|---|---|---|
| San Juan | Argentyna | 18 września – 23 lutego |
| Santa Fe | Argentyna | od 20 września |
| Ushuaia | Argentyna | od 19 grudnia |
| Giumri | Armenia | 11 czerwca – 25 czerwca |
| Ballarat | Australia | 18 grudnia – 22 lutego |
| Geelong | Australia | od 23 listopada |
| Graz | Austria | 8 czerwca – 16 lipca |
| Innsbruck | Austria | 29 czerwca – 24 lipca |
| Klagenfurt | Austria | 3 lipca – 11 lipca |
| Linz | Austria | 4 czerwca – 18 lipca |
| Salzburg | Austria | 9 czerwca – 6 lipca |
| Wiedeń | Austria | 8 czerwca – 18 lipca |
| Charleroi | Belgia | 10 czerwca – 21 lipca |
| Gandawa | Belgia | 31 maja – 30 lipca |
| Leuven | Belgia | 31 maja – 28 lipca |
| Mons | Belgia | 10 czerwca – 25 lipca |
| Namur | Belgia | 11 czerwca – 21 lipca |
| Baranowicze | Białoruś | 11 czerwca – 2 lipca |
| Bobrujsk | Białoruś | 5 czerwca – 25 czerwca |
| Borysów | Białoruś | 6 czerwca – 25 czerwca |
| Brześć | Białoruś | 4 czerwca – 19 lipca |
| Grodno | Białoruś | 8 czerwca – 14 lipca |
| Mińsk | Białoruś | 11 czerwca – 6 lipca |
| Mohylew | Białoruś | 9 czerwca – 22 czerwca |
| Połock | Białoruś | 11 czerwca – 25 czerwca |
| Witebsk | Białoruś | 18 czerwca – 21 czerwca |
| Cochabamba | Boliwia | 2 września – 25 lutego |
| Potosí | Boliwia | od 28 listopada |
| Kurytyba | Brazylia | od 3 września |
| Santa Maria | Brazylia | 14 sierpnia – 16 lutego |
| Sofia | Bułgaria | 1 czerwca – 22 lipca |
| Curicó | Chile | 31 października – 10 lutego |
| Los Ángeles | Chile | 23 listopada – 4 lutego |
| Brno | Czechy | 6 czerwca – 12 lipca |
| Hradec Králové | Czechy | 7 czerwca – 17 lipca |
| Praga | Czechy | 3 czerwca – 14 lipca |
| Tallinn | Estonia | 21 czerwca – 7 lipca |
| Helsinki | Finlandia | 17 czerwca – 25 czerwca |
| Ajaccio | Francja | 29 maja – 14 sierpnia |
| Amiens | Francja | 12 czerwca – 27 lipca |
| Annecy | Francja | 19 czerwca – 20 lipca |
| Awinion | Francja | 18 maja – 7 sierpnia |
| Chambéry | Francja | 3 czerwca – 26 lipca |
| Dijon | Francja | 31 maja – 25 lipca |
| Grenoble | Francja | 28 czerwca – 30 czerwca |
| La Rochelle | Francja | 28 maja – 17 sierpnia |
| Le Mans | Francja | 31 maja – 30 lipca |
| Limoges | Francja | 6 czerwca – 2 sierpnia |
| Lyon | Francja | 27 maja – 31 lipca |
| Marsylia | Francja | od 10 maja |
| Miluza | Francja | 1 czerwca – 23 lipca |
| Montpellier | Francja | 8 maja – 2 września |
| Nancy | Francja | 3 czerwca – 23 lipca |
| Nicea | Francja | 29 maja – 12 sierpnia |
| Orlean | Francja | 2 czerwca – 31 lipca |
| Paryż | Francja | 29 maja – 26 lipca |
| Pau | Francja | 2 czerwca – 9 sierpnia |
| Perpignan | Francja | 24 kwietnia – 17 sierpnia |
| Quimper | Francja | 15 czerwca – 14 sierpnia |
| Rennes | Francja | 1 czerwca – 3 sierpnia |
| Rouen | Francja | 16 czerwca – 27 lipca |
| Strasburg | Francja | 1 czerwca – 26 lipca |
| Valence | Francja | 29 maja – 27 lipca |
| Ateny | Grecja | od 14 kwietnia |
| Barcelona | Hiszpania | 24 maja – 17 sierpnia |
| Gijón | Hiszpania | 11 czerwca – 22 sierpnia |
| Grenada | Hiszpania | 31 maja – 1 sierpnia |
| Kordoba | Hiszpania | 21 kwietnia – 2 września |
| Madryt | Hiszpania | 14 maja – 2 sierpnia |
| Ourense | Hiszpania | 1 czerwca – 8 sierpnia |
| Palencia | Hiszpania | 25 maja – 18 lipca |
| Sewilla | Hiszpania | od 2 kwietnia |
| Athlone | Irlandia | 13 lipca – 1 sierpnia |
| Cork | Irlandia | 15 lipca – 27 lipca |
| Dublin | Irlandia | 16 lipca – 30 lipca |
| Dundalk | Irlandia | 17 lipca – 26 lipca |
| Galway | Irlandia | 13 lipca – 3 sierpnia |
| Kilkenny | Irlandia | 15 lipca – 26 lipca |
| Limerick | Irlandia | 6 lipca – 27 lipca |
| Kumamoto | Japonia | 2 maja – 8 sierpnia |
| Sapporo | Japonia | 17 lipca – 3 sierpnia |
| Calgary | Kanada | 18 czerwca – 18 lipca |
| Kitchener | Kanada | 31 maja – 1 lipca |
| London | Kanada | 29 maja – 13 lipca |
| Regina | Kanada | 6 czerwca – 11 czerwca |
| Toronto | Kanada | 29 maja – 5 lipca |
| Trois-Rivières | Kanada | 31 maja – 4 lipca |
| Vancouver | Kanada | 22 czerwca – 23 lipca |
| Victoria | Kanada | 13 czerwca – 26 sierpnia |
| Winnipeg | Kanada | 1 czerwca – 17 czerwca |
| Aktobe | Kazachstan | 28 maja – 14 czerwca |
| Ałmaty | Kazachstan | 3 czerwca – 11 czerwca |
| Pawłodar | Kazachstan | 27 maja – 9 czerwca |
| Pietropawłowsk | Kazachstan | 7 czerwca – 16 lipca |
| Wilno | Litwa | 12 czerwca – 25 czerwca |
| Ettelbruck | Luksemburg | 6 czerwca – 21 lipca |
| Morelia | Meksyk | 18 kwietnia – 27 sierpnia |
| Augsburg | Niemcy | 13 czerwca – 15 lipca |
| Berlin | Niemcy | 31 maja – 25 lipca |
| Bielefeld | Niemcy | 5 czerwca – 24 lipca |
| Bochum | Niemcy | 3 czerwca – 26 lipca |
| Bonn | Niemcy | 4 czerwca – 25 lipca |
| Brema | Niemcy | 11 czerwca – 25 lipca |
| Dortmund | Niemcy | 5 czerwca – 22 lipca |
| Drezno | Niemcy | 5 czerwca – 24 lipca |
| Duisburg | Niemcy | 3 czerwca – 28 lipca |
| Düsseldorf | Niemcy | 3 czerwca – 27 lipca |
| Erfurt | Niemcy | 9 czerwca – 13 lipca |
| Hamburg | Niemcy | 6 czerwca – 25 lipca |
| Hanower | Niemcy | 7 czerwca – 27 lipca |
| Karlsruhe | Niemcy | 30 maja – 25 lipca |
| Kilonia | Niemcy | 19 czerwca – 26 lipca |
| Kolonia | Niemcy | 3 czerwca – 26 lipca |
| Lipsk | Niemcy | 5 czerwca – 23 lipca |
| Magdeburg | Niemcy | 3 czerwca – 24 lipca |
| Mannheim | Niemcy | 1 czerwca – 26 lipca |
| Monachium | Niemcy | 8 czerwca – 15 lipca |
| Münster | Niemcy | 1 czerwca – 27 lipca |
| Norymberga | Niemcy | 3 czerwca – 9 lipca |
| Ratyzbona | Niemcy | 14 czerwca – 13 lipca |
| Rostock | Niemcy | 11 czerwca – 23 lipca |
| Saarbrücken | Niemcy | 3 czerwca – 24 lipca |
| Stuttgart | Niemcy | 5 czerwca – 14 lipca |
| Oslo | Norwegia | 5 lipca – 5 sierpnia |
| Hamilton (Nowa Zelandia) | Nowa Zelandia | 3 grudnia – 18 lutego |
| Puno | Peru | 13 października – 29 grudnia |
| Bydgoszcz | Polska | 6 czerwca – 18 lipca |
| Częstochowa | Polska | 5 czerwca – 16 lipca |
| Gdynia | Polska | 7 czerwca – 25 lipca |
| Katowice | Polska | 6 czerwca – 22 lipca |
| Kraków | Polska | 6 czerwca – 7 lipca |
| Warszawa | Polska | 6 czerwca – 23 lipca |
| Wrocław | Polska | 5 czerwca – 17 lipca |
| Santarém | Portugalia | od 6 maja |
| Viseu | Portugalia | 27 maja – 15 sierpnia |
| Archangielsk | Rosja | 12 lipca – 25 lipca |
| Barnauł | Rosja | 8 czerwca – 16 lipca |
| Briańsk | Rosja | 11 czerwca – 25 czerwca |
| Iwanowo | Rosja | 15 czerwca – 16 czerwca |
| Jarosław | Rosja | 15 czerwca – 15 czerwca |
| Joszkar-Oła | Rosja | 3 czerwca – 17 czerwca |
| Kazań | Rosja | 1 czerwca – 18 czerwca |
| Kemerowo | Rosja | 13 czerwca – 13 lipca |
| Kirow | Rosja | 8 czerwca – 19 lipca |
| Machaczkała | Rosja | 9 maja – 15 sierpnia |
| Moskwa | Rosja | 14 czerwca – 19 czerwca |
| Nowogród Wielki | Rosja | 12 czerwca – 24 czerwca |
| Nowosybirsk | Rosja | 13 czerwca – 15 lipca |
| Omsk | Rosja | 4 czerwca – 15 lipca |
| Petersburg | Rosja | 17 czerwca – 25 czerwca |
| Pietrozawodsk | Rosja | 1 lipca – 3 sierpnia |
| Psków | Rosja | 9 czerwca – 24 czerwca |
| Smoleńsk | Rosja | 17 czerwca – 17 czerwca |
| Surgut | Rosja | 17 czerwca – 15 lipca |
| Syktywkar | Rosja | 27 czerwca – 19 lipca |
| Tiumeń | Rosja | 7 czerwca – 18 lipca |
| Tomsk | Rosja | 17 czerwca – 14 lipca |
| Tuła | Rosja | 14 czerwca – 20 czerwca |
| Ufa | Rosja | 31 maja – 6 czerwca |
| Uljanowsk | Rosja | 30 maja – 28 czerwca |
| Anchorage | Stany Zjednoczone | 7 lipca – 31 lipca |
| Baltimore | Stany Zjednoczone | 5 maja – 28 lipca |
| Charleston (Stany Zjednoczone) | Stany Zjednoczone | 15 maja – 13 lipca |
| Chicago | Stany Zjednoczone | 28 maja – 12 lipca |
| Colorado Springs | Stany Zjednoczone | 6 czerwca – 20 czerwca |
| Dayton | Stany Zjednoczone | 16 maja – 15 lipca |
| Erie | Stany Zjednoczone | 30 maja – 25 lipca |
| Eugene | Stany Zjednoczone | 19 czerwca – 4 lipca |
| Filadelfia | Stany Zjednoczone | 14 maja – 17 lipca |
| Fresno | Stany Zjednoczone | 10 kwietnia – 10 sierpnia |
| Helena | Stany Zjednoczone | 3 lipca – 20 lipca |
| Las Vegas | Stany Zjednoczone | 1 kwietnia – 17 sierpnia |
| Milwaukee | Stany Zjednoczone | 28 maja – 7 lipca |
| Minneapolis | Stany Zjednoczone | 28 maja – 29 czerwca |
| New Haven | Stany Zjednoczone | 26 maja – 18 lipca |
| Nowy Jork | Stany Zjednoczone | 21 maja – 26 lipca |
| Pittsburgh | Stany Zjednoczone | 26 maja – 15 lipca |
| Portland | Stany Zjednoczone | 17 czerwca – 28 lipca |
| Redding | Stany Zjednoczone | 28 kwietnia – 16 sierpnia |
| Salem | Stany Zjednoczone | 6 czerwca – 23 lipca |
| Seattle | Stany Zjednoczone | 21 czerwca – 30 lipca |
| Syracuse | Stany Zjednoczone | 31 maja – 12 lipca |
| Toledo (Stany Zjednoczone) | Stany Zjednoczone | 24 maja – 13 lipca |
| Waszyngton | Stany Zjednoczone | 4 maja – 22 lipca |
| Bazylea | Szwajcaria | 5 czerwca – 26 lipca |
| Bellinzona | Szwajcaria | 19 czerwca – 21 lipca |
| Berno | Szwajcaria | 21 czerwca – 9 lipca |
| Fryburg | Szwajcaria | 21 czerwca – 12 lipca |
| Genewa | Szwajcaria | 8 czerwca – 23 lipca |
| Lucerna | Szwajcaria | 28 czerwca – 6 sierpnia |
| St. Gallen | Szwajcaria | 15 czerwca – 24 lipca |
| Sztokholm | Szwecja | 20 czerwca – 3 lipca |
| Berdyczów | Ukraina | 4 czerwca – 28 czerwca |
| Biała Cerkiew | Ukraina | 3 czerwca – 5 lipca |
| Fastów | Ukraina | 31 maja – 27 czerwca |
| Kamieńskie | Ukraina | 28 maja – 14 lipca |
| Mikołajów | Ukraina | 17 maja – 16 lipca |
| Mukaczewo | Ukraina | 11 czerwca – 28 czerwca |
| Sumy | Ukraina | 29 maja – 25 czerwca |
| Buchara | Uzbekistan | 7 kwietnia – 11 lipca |
| Budapeszt | Węgry | 31 maja – 22 lipca |
| Belfast | Wielka Brytania | 7 lipca – 25 lipca |
| Bradford | Wielka Brytania | 27 czerwca – 24 lipca |
| Brighton | Wielka Brytania | 20 lipca – 6 sierpnia |
| Bristol | Wielka Brytania | 19 czerwca – 28 lipca |
| Cardiff | Wielka Brytania | 24 czerwca – 28 lipca |
| Derby | Wielka Brytania | 22 czerwca – 28 lipca |
| Edynburg | Wielka Brytania | 6 lipca – 15 lipca |
| Glasgow | Wielka Brytania | 21 lipca – 28 sierpnia |
| Inverness | Wielka Brytania | 17 lipca – 19 lipca |
| Ipswich | Wielka Brytania | 14 czerwca – 4 sierpnia |
| Kingston upon Hull | Wielka Brytania | 27 czerwca – 30 lipca |
| Leeds | Wielka Brytania | 25 czerwca – 29 lipca |
| Londyn | Wielka Brytania | 12 czerwca – 29 lipca |
| Manchester | Wielka Brytania | 28 czerwca – 20 lipca |
| Norwich | Wielka Brytania | 27 czerwca – 3 sierpnia |
| Nottingham | Wielka Brytania | 20 czerwca – 29 lipca |
| Perth (Wielka Brytania) | Wielka Brytania | 19 lipca – 28 sierpnia |
| Aosta | Włochy | od 1 lipca |
| Brescia | Włochy | 15 maja – 3 sierpnia |
| Como | Włochy | 29 maja – 29 lipca |
| Lecce | Włochy | 3 maja – 2 sierpnia |
| Mediolan | Włochy | 12 maja – 5 sierpnia |
| Reggio di Calabria | Włochy | 24 maja – 24 sierpnia |
| Rzym | Włochy | 20 maja – 15 sierpnia |
| Trydent | Włochy | 19 czerwca – 16 lipca |
| Udine | Włochy | 23 maja – 28 lipca |
| Werona | Włochy | 29 maja – 2 sierpnia |
Inne rośliny z rodziny Cucurbitaceae
Dynia należy do rodziny Cucurbitaceae; poradnik ma tu jeszcze 8 roślin z tej rodziny.
Na jakich listach się znajduje
Źródła
Dane sprawdzone w tych źródłach.
- gbif.org/species/2874508
- extension.msstate.edu/publications/growing-pumpkins-for-the-home-garden
- wikidata.org/wiki/Q165308
- en.wikipedia.org/wiki/Pumpkin
- fr.wikipedia.org/wiki/Citrouille
- uk.wikipedia.org/wiki/Гарбуз_(плід)
- ru.wikipedia.org/wiki/Тыква_(плод)
- rhs.org.uk/vegetables/pumpkins/grow-your-own
- extension.illinois.edu/gardening/pumpkin
- objects.lib.uidaho.edu/uiext/uiext29623.pdf
- extension.oregonstate.edu/gardening/techniques/soil-temperature-conditions-vegetable-seed-
- fieldreport.caes.uga.edu/publications/C1206
- gardening.usask.ca/gardening-advice/gardenline-nested-pages/food-plant-pages/vegetables/zu
- rhs.org.uk/vegetables/courgettes/grow-your-own
- extension.sdstate.edu/harvesting-and-storing-pumpkins-and-winter-squash
- hgic.clemson.edu/factsheet/harvesting-vegetables/








